เรียน สอวน. คอมพิวเตอร์ ควรเริ่มภาษาอะไร Python, C หรือ C++

แต่ละสนามใช้ภาษาอะไร

เอกสารทางการของปี 2569 ระบุภาษาไว้ต่างกันในแต่ละขั้น ถ้าเอาข้อกำหนดของขั้นหนึ่งไปใช้กับอีกขั้น จะเตรียมผิดเรื่อง

ข้อสอบคัดเลือกปี 2569 ระบุด้วยว่าไม่ใช้ลูป for ไม่มีการประกาศฟังก์ชันด้วย def และไม่มีอัลกอริทึมหรือโครงสร้างข้อมูลที่ซับซ้อน ข้อจำกัดนี้เป็นของข้อสอบคัดเลือกเท่านั้น ไม่ใช่ข้อห้ามของการเรียนหรือของ TOI-Zero

ควรเริ่มที่ไหน ดูจากเป้าหมาย

ไม่ว่าจะเลือกทางไหน ให้ฝึกอ่าน Python สั้น ๆ ควบคู่ไปด้วยสำหรับข้อสอบคัดเลือก ใช้เวลาไม่มาก เพราะขอบเขตจำกัดแค่ ตัวแปร เงื่อนไข ลูป while และอาร์เรย์ 1 มิติ

Python ต้องรู้แค่ไหน

สำหรับข้อสอบคัดเลือก ต้องอ่านโปรแกรมแล้วตอบได้ว่าผลลัพธ์คืออะไร หรือเมื่อเปลี่ยนบรรทัดหนึ่งผลจะเปลี่ยนอย่างไร ทักษะที่ใช้คือการไล่ค่าตัวแปรทีละบรรทัด ไม่ใช่การจำไวยากรณ์

• การกำหนดค่าให้ตัวแปร นิพจน์คณิตศาสตร์ และนิพจน์เปรียบเทียบ
• if-else ทั้งชั้นเดียวและซ้อน เงื่อนไขประกอบด้วย not and or
• ลูป while และลูปซ้อนไม่เกิน 2 ชั้น
• อาร์เรย์ 1 มิติ และการคำนวณตามเงื่อนไข

วิธีฝึกที่ได้ผลคือเขียนตารางค่าตัวแปรทุกรอบของลูปลงกระดาษ ไม่มองโค้ดแล้วเดา ดูตัวอย่างโจทย์และแผนฝึกได้ที่ สอบเข้าค่าย 1 สอบอะไร

C กับ C++ ต่างกันตรงไหน ลองโจทย์เดียวกัน

โจทย์นี้เราแต่งเอง: รับจำนวนเต็ม n ไม่เกิน 100 แล้วรับข้อมูล n ค่า ให้แสดงจำนวนค่าที่แตกต่างกัน เช่น ข้อมูล 4 2 4 -1 2 7 ตอบ 4 แนวคิดเดียวกันทั้งสองภาษา: เรียงข้อมูลก่อน แล้วนับจุดที่ค่าเปลี่ยนจากตัวก่อนหน้า

ภาษา C

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>

int compare(const void *a, const void *b) {
    int x = *(const int *)a, y = *(const int *)b;
    return (x > y) - (x < y);
}

int main(void) {
    int n, values[100];
    scanf("%d", &n);
    for (int i = 0; i < n; i++) scanf("%d", &values[i]);
    qsort(values, n, sizeof values[0], compare);
    int distinct = 1;
    for (int i = 1; i < n; i++)
        if (values[i] != values[i - 1]) distinct++;
    printf("%d\n", distinct);
    return 0;
}

ภาษา C++

#include <algorithm>
#include <iostream>
#include <vector>

int main() {
    int n;
    std::cin >> n;
    std::vector<int> values(n);
    for (int &value : values) std::cin >> value;
    std::sort(values.begin(), values.end());
    int distinct = 1;
    for (int i = 1; i < n; i++)
        if (values[i] != values[i - 1]) distinct++;
    std::cout << distinct << '\n';
    return 0;
}

ลองตัดขั้นตอนเรียงออก ข้อมูล 4 2 4 จะทำให้การเทียบเพื่อนบ้านตอบผิดทันที นี่คือเหตุผลที่ต้องเข้าใจวิธีแก้ก่อนจำคำสั่ง ไม่ว่าจะใช้ภาษาไหน

จาก C ไป C++ ใน 6 ขั้น โดยไม่เรียนซ้ำ

1. 1

   ยืนยันพื้นฐานร่วม

   Input/Output ชนิดข้อมูล เงื่อนไข ลูป อาร์เรย์ และฟังก์ชัน ถ้าเขียน C ได้ ส่วนนี้จบแล้ว
2. 2

   เทียบไวยากรณ์ที่เปลี่ยน

   cin cout แทน scanf printf, bool, และการประกาศตัวแปรตรงที่ใช้ แนวคิดเดิม เขียนต่างนิดเดียว
3. 3

   เพิ่ม reference และ string

   เข้าใจว่าต่างจาก pointer และอาร์เรย์ของตัวอักษรอย่างไร เพราะโจทย์ค่ายใช้ string บ่อย
4. 4

   เรียน container ตามโจทย์

   เริ่มจาก vector pair stack queue แล้ว set กับ map เมื่อมีโจทย์ให้ใช้ ไม่ต้องท่องทั้ง STL
5. 5

   เรียน algorithm คู่กับต้นทุน

   รู้ทั้งวิธีเรียก sort reverse count find และรู้ว่าแต่ละตัวใช้เวลาเท่าไรเมื่อข้อมูลใหญ่ขึ้น
6. 6

   แก้โจทย์เดิมด้วยเครื่องมือใหม่

   เอาโจทย์ที่เคยเขียนด้วย C มาเขียนใหม่ เทียบความยาว ความชัด และจุดที่เสี่ยงบั๊ก

คอร์ส C101 สอนเนื้อหาค่าย 1 ด้วย C++ ตั้งแต่พื้นฐานจนถึง Data Structure และเลือกเรียน C ได้ เพื่อให้คนที่เรียน C จากโรงเรียนต่อได้โดยไม่ต้องเริ่มใหม่

สัญญาณว่าพร้อมขยับไป C++ และ STL

• อธิบายค่าของตัวแปรและอาร์เรย์หลังจบแต่ละรอบลูปได้
• แยกงานซ้ำออกเป็นฟังก์ชันได้โดยไม่คัดลอกโค้ด
• เข้าใจดัชนีและขอบเขตของอาร์เรย์ ไม่เข้าถึงตำแหน่งที่ไม่มี
• อ่าน Pointer เบื้องต้นและแยกค่ากับตำแหน่งข้อมูลได้
• ประเมินคร่าว ๆ ได้ว่าโปรแกรมทำงานกี่รอบเมื่อข้อมูลเพิ่มเป็นสองเท่า

ไม่ต้องครบทุกข้อ แต่ถ้าส่วนใหญ่ยังติด การเพิ่ม STL เร็วเกินไปจะทำให้จำวิธีใช้ได้โดยไม่รู้ว่าทำไมคำตอบถูก ซึ่งจะกลับมาเป็นปัญหาตอนสอบท้ายค่าย

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลที่เป็นกฎเกณฑ์อ้างอิงประกาศทางการตามรายการนี้ และระบุวันที่อ่านล่าสุดไว้ด้วย เงื่อนไขเปลี่ยนได้ทุกปี ก่อนสมัครให้ตรวจประกาศฉบับล่าสุดของปีที่จะสมัครอีกครั้ง

1. ขอบเขตข้อสอบคัดเลือกเข้าค่าย 1 วิชาคอมพิวเตอร์ ปี 2569 (พาร์ทวิทยาการคำนวณใช้ Python) (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 13 ตุลาคม 2569
2. ธรรมนูญและหลักสูตรคอมพิวเตอร์โอลิมปิก ฉบับปรับปรุง 2568 (ค่ายใช้ C/C++) (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 13 ตุลาคม 2569
3. ประกาศที่ 74/2568 เรื่องโครงการ TOI-Zero ปี 2569 (ภาษาที่รองรับ) (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 13 ตุลาคม 2569