สอวน. คอมพิวเตอร์ คืออะไร สอบอะไร เริ่มเตรียมตัวอย่างไร

สอวน. คอมพิวเตอร์ คืออะไร

สอวน. คอมพิวเตอร์ (หลายคนเรียกสั้น ๆ ว่า สอวน. คอม) คือโครงการโอลิมปิกวิชาการสาขาคอมพิวเตอร์ของมูลนิธิ สอวน. ซึ่งคัดเลือกและอบรมนักเรียนมัธยมทั่วประเทศผ่านศูนย์ สอวน. ตามภูมิภาค เพื่อหาตัวแทนไปแข่งขันคอมพิวเตอร์โอลิมปิกระดับชาติ (TOI) และต่อยอดไปถึงเวทีนานาชาติ (IOI)

สิ่งที่วัดคือการคิดวิธีแก้ปัญหาแล้วเขียนโปรแกรมให้ทำงานถูกต้องภายในเวลาและหน่วยความจำที่กำหนด เนื้อหาหลักจึงเป็นอัลกอริทึม โครงสร้างข้อมูล และคณิตศาสตร์ที่ใช้คิด ไม่ใช่การใช้โปรแกรมสำนักงานหรือการพิมพ์เร็ว

คำว่า คอมพิวเตอร์โอลิมปิก และ Competitive Programming หมายถึงทักษะชุดเดียวกันนี้ ต่างกันแค่เวทีที่ใช้แข่ง ทักษะที่ฝึกจากเส้นทางนี้ใช้ต่อได้ทั้งการสอบเข้าคณะวิศวกรรมคอมพิวเตอร์และการทำงานจริง

เส้นทาง สอวน. คอมพิวเตอร์

เส้นทางของคอมพิวเตอร์โอลิมปิกวิชาการ ตั้งแต่เริ่มต้นฝึกเขียนโปรแกรม จนถึงตัวแทนประเทศ

1. 1

   TOI-Zero: ฝึกเขียนโปรแกรมให้ผ่านเกณฑ์

   ฝึกทำโจทย์บนระบบ TOI National Grader ในช่วงเวลาที่ประกาศ ปี 2569 ต้องผ่านโจทย์ระดับ A2 และ A3 รวมกันอย่างน้อย 20 ข้อ และทุกระดับรวมกันอย่างน้อย 40 ข้อ โดยแต่ละข้อได้คะแนนตั้งแต่ 80 เต็ม 100 ผ่านแล้วจึงมีสิทธิ์สมัครสอบคัดเลือก ยังไม่ใช่การติดค่าย
2. 2

   สอบคัดเลือกเข้าค่าย 1

   สมัครกับศูนย์ สอวน. ที่รับผิดชอบโรงเรียนของเรา ข้อสอบมีพาร์ทคณิตศาสตร์และพาร์ทวิทยาการคำนวณ ปี 2569 ขอบเขตระบุการเขียนโปรแกรมพื้นฐานด้วย Python และการวิเคราะห์ขั้นตอนวิธี

   อ่านขอบเขตข้อสอบและวิธีเตรียมตัว
3. 3

   ค่าย 1: เรียนเขียนโปรแกรมและสอบท้ายค่าย

   อบรมที่ศูนย์ประมาณ 2 ถึง 3 สัปดาห์ เรียน C/C++ ตั้งแต่พื้นฐานถึงโครงสร้างข้อมูลพื้นฐาน จบค่ายมีสอบท้ายค่ายทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติเพื่อคัดเข้าค่าย 2

   อ่านเนื้อหาค่าย 1 และการสอบท้ายค่าย
4. 4

   ค่าย 2: อัลกอริทึมที่ลึกขึ้นและคัดตัวแทนศูนย์

   เรียนอัลกอริทึมและโครงสร้างข้อมูลที่ลึกขึ้น เช่น กราฟ Dynamic Programming และการวิเคราะห์ประสิทธิภาพ จบค่ายคัดเลือกตัวแทนศูนย์ไปแข่งระดับชาติ
5. 5

   TOI: การแข่งขันคอมพิวเตอร์โอลิมปิกระดับชาติ

   ตัวแทนจากทุกศูนย์มาแข่งเขียนโปรแกรมแก้โจทย์ตามกติกาของปีนั้น มีเหรียญทอง เงิน และทองแดง
6. 6

   IOI: คัดผู้แทนประเทศไทย

   ผู้ทำผลงานดีใน TOI เข้ารับการอบรมและคัดเลือกกับ สสวท. เพื่อเป็นผู้แทนประเทศไทยไปแข่งขัน International Olympiad in Informatics

ใครสมัครได้

ประกาศมูลนิธิ สอวน. ที่ 055/2569 กำหนดคุณสมบัติผู้สมัครวิชาคอมพิวเตอร์ไว้ 4 ข้อ

• สัญชาติไทย และกำลังศึกษาในสถานศึกษาในประเทศไทย
• กำลังเรียนชั้น ม.1 ถึง ม.6 หรือเทียบเท่า ณ วันสมัคร
• อายุไม่เกิน 19 ปีบริบูรณ์ ณ วันที่ 1 กรกฎาคมของปีที่สมัคร
• ผ่านเกณฑ์ TOI-Zero ของปีเดียวกับที่สมัคร

ประกาศฉบับนี้เป็นของรอบปี 2569 ลงนาม 19 มิถุนายน 2569 รอบถัดไปให้ยึดประกาศฉบับใหม่ของปีนั้น ส่วนศูนย์ที่สมัครได้ขึ้นกับที่ตั้งของโรงเรียน ไม่ใช่เลือกศูนย์เองตามความสะดวก

แต่ละสนามสอบอะไร

คำว่า สอบ สอวน. คอม ในแต่ละช่วงหมายถึงคนละสนาม และแต่ละสนามวัดคนละอย่าง อย่าเอาเนื้อหาค่าย 1 ไปเตรียมสอบเข้า หรือเอาข้อสอบเข้ามาซ้อมสอบท้ายค่าย

ใช้ภาษาอะไร ต้องเขียนโปรแกรมเป็นก่อนไหม

ขึ้นกับขั้นที่กำลังเตรียม ปี 2569 ขอบเขตข้อสอบคัดเลือกเข้าค่าย 1 ระบุ Python ส่วนหลักสูตรในค่ายใช้ C/C++ ตั้งแต่ค่าย 1 เป็นต้นไป และ TOI-Zero รับทั้ง Python และ C/C++

ถ้าตั้งใจไปให้ถึงค่าย 1 เราแนะนำให้เริ่ม C++ ได้เลย เพราะเป็นภาษาที่ใช้ทั้งในค่ายและในสนาม TOI ส่วน Python ให้ฝึกอ่านและไล่ค่าตัวแปรให้ออก เพื่อตอบข้อสอบคัดเลือกที่ให้วิเคราะห์โปรแกรมสั้น ๆ

ยังไม่เคยเขียนโปรแกรมก็เริ่มได้ ให้เริ่มจากตัวแปร เงื่อนไข และลูป แล้วลองทำโจทย์สั้นทันที ไม่ต้องรอเรียนครบทุกคำสั่งก่อน เพราะสิ่งที่ข้อสอบวัดคือการคิดเป็นขั้นตอน ไม่ใช่จำนวนคำสั่งที่จำได้

เริ่มจากตรงไหนดี

เลือกแถวที่ตรงกับตัวเองก่อน แล้วค่อยเลือกคอร์ส ไม่ควรซื้อคอร์สเนื้อหาค่าย 1 มาเตรียมสอบเข้า หรือกลับกัน

สัปดาห์แรกทำอะไร

1. เลือกเป้าหมายเดียว: สอบเข้าค่าย 1 หรือเตรียมคัดเข้าค่าย 2
2. อ่านประกาศหรือขอบเขตของขั้นนั้น แล้วจดหัวข้อที่ยังไม่คุ้น
3. ลองโจทย์สั้นโดยไม่เปิดเฉลย เก็บทั้งวิธีคิดและข้อที่ผิด
4. ทบทวนจุดที่ติดหนึ่งจุด แล้วทำโจทย์ใหม่ที่ใช้แนวคิดเดียวกัน
5. ดูว่าทำเองได้เพิ่มขึ้นหรือยัง จากนั้นค่อยวางตารางฝึกระยะถัดไป

ผู้ปกครองช่วยได้มากด้วยคำถามว่า วันนี้ติดตรงไหนและลองแก้อย่างไร มากกว่าการนับชั่วโมงที่เปิดวิดีโอ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มขั้นไหน ทักมาคุยกับเรา ได้ เล่าชั้นเรียน พื้นฐาน และปีที่จะสอบ แล้วเราจะแนะนำให้

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลที่เป็นกฎเกณฑ์อ้างอิงประกาศทางการตามรายการนี้ และระบุวันที่อ่านล่าสุดไว้ด้วย เงื่อนไขเปลี่ยนได้ทุกปี ก่อนสมัครให้ตรวจประกาศฉบับล่าสุดของปีที่จะสมัครอีกครั้ง

1. ประกาศมูลนิธิ สอวน. ที่ 055/2569 เรื่องคุณสมบัติผู้สมัคร (ฉบับลงนาม 19 มิถุนายน 2569) (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 7 กันยายน 2569
2. ธรรมนูญและหลักสูตรคอมพิวเตอร์โอลิมปิก ฉบับปรับปรุง 2568 (หน้า 24 ถึง 27) (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 7 กันยายน 2569
3. ขอบเขตข้อสอบคัดเลือกเข้าค่าย 1 วิชาคอมพิวเตอร์ ปี 2569 (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 6 กันยายน 2569
4. ประกาศโครงการ TOI-Zero ปี 2569 และประกาศที่ 74/2568 (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 6 กันยายน 2569
5. ประกาศที่ 66/2568 สิทธิ์สอบท้ายค่ายของผู้เคยผ่านค่าย 1 และค่าย 2 วิชาคอมพิวเตอร์ (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 7 กันยายน 2569
6. สสวท. ประกาศการคัดเลือกผู้แทนประเทศไทยไป IOI 2026 (เปิดในแท็บใหม่)อ่านล่าสุด 7 กันยายน 2569